Mama, pleegmama, mantelzorger

Wendy (35j) is het allemaal. Hoe speelt ze het klaar en welke tips heeft ze voor andere mantelzorgers en (pleeg)ouders? Welke ondersteuning en beperkingen ervaart ze en welke maatregelen zouden mantelzorgsituaties als die van hen eenvoudiger maken? Neem een drankje en kom er gezellig bij zitten! Vertel eens, wie ben je?

Ik ben Wendy, 35 jaar, gehuwd, mama van 3 biologische kindjes en één pleegkindje. Ik werk voltijds in de financiële sector en ben een heel grote dierenliefhebber. We hebben vier eigen katten, twee honden, en zijn daarnaast ook nog pleeggezin voor katten die een nieuwe thuis zoeken. Je hebt een uitzonderlijke gezinssituatie, kan je daar wat meer over vertellen? Ik heb altijd geweten dat ik een groot gezin wilde. Natuurlijk weet je nooit op voorhand hoe het leven zal lopen. Ik denk dat mijn man initieel ook wel dacht ‘eerst zien, en dan geloven’, maar uiteindelijk is de droom wel werkelijkheid geworden. Wij hebben drie zoontjes van 4, 6 en 8 jaar. Daarnaast hebben we nog een pleegdochter van vijf jaar. Vijf jaar geleden verhuisden mijn ouders naar Spanje. Mijn grootmoeder, die bij hen inwoonde, twijfelde. Meegaan naar Spanje was geen optie, zou ze dan toch maar beter naar een rusthuis gaan? Wij twijfelden geen seconde en boden haar aan om bij ons in te komen wonen. Daar ging ze graag op in. Toen hadden we wel nog maar twee kinderen… Of ze écht wist waaraan ze begon, is nog maar de vraag. Helaas is mijn vader vorig jaar overleden. Daardoor kwam mijn mama alleen te staan in Spanje. Naar Spanje reizen was door Covid niet meer zo vanzelfsprekend - of zelfs gewoon onmogelijk - en het gemis heeft haar doen beslissen om definitief terug naar België te komen. Ook zij woont nu bij ons in. Samen met mijn oma woont ze in het oude garagegebouw in onze tuin, dat omgevormd is tot een één-slaapkamer-appartement met alle nodige voorzieningen, zoals een eigen badkamer en keuken. De tuin delen we gewoon met mekaar, die is gelukkig meer dan ruim genoeg.

Hoe loopt het samenwonen voor jullie? Zijn er bepaalde voor- en nadelen aan verbonden?
Het samenwonen verloopt heel vlot. Gezien mama en oma in een eigen gebouw wonen, lijkt het meer alsof we buren zijn met een gemeenschappelijke tuin. We kunnen altijd bij mekaar terecht, maar hebben allemaal toch ook onze privacy. Wat ook wel nodig is. De kinderen lopen binnen en buiten, onze huisdieren zijn ook één gekke bende geworden, en eerlijk is eerlijk: het is wel super handig om ook altijd iemand te hebben op wie je kan terugvallen als je bijvoorbeeld onverwacht een babysit nodig hebt. Recent hadden we in de schoonfamilie te maken met een onverwacht sterfgeval. Mama heeft onmiddellijk aangeboden om te babysitten, zodat mijn man en ik de mogelijkheid hadden om samen met de familie te rouwen. Ook voor andere zaken is het heel fijn als je zo dicht bij mekaar zit. Als ik bijvoorbeeld twijfel over hoe we de nieuwe badkamer zouden kunnen inrichten, spring ik binnen om daar even samen te brainstormen. Ik werk van thuis uit gezien de corona-maatregelen. Als de kinderen naar school zijn, ga ik soms bij hen lunchen.

Hoe is het voor jou om met je moeder én grootmoeder samen te wonen?
Het voorbije jaar was heel bijzonder omdat mama zo ver woonde, en we door Covid niet in de mogelijkheid waren om haar te bezoeken en dat net in de moeilijkste periode ooit, gezien we papa net hadden moeten afgeven. Er waren wel digitale contacten, maar da’s toch niet hetzelfde. Dat voelde heel erg wrang. Toen ze hier terug op de drempel stond, met heel haar hebben en houden, viel er een last van mijn schouders. Het is zo fijn om zo dichtbij te zijn. Als er wat gebeurt, zijn we er (letterlijk) onmiddellijk. Het is een unieke maar hele mooie situatie en ik ben heel dankbaar dat we dit kunnen doen. Ook voor oma is het heel fijn dat ze nu de hele familie dicht bij zich heeft. Toen mama en papa nog in Spanje woonden, miste ze hen erg.

Zijn er bepaalde idealen en gewoontes die jij van jouw (groot)moeder hebt overgenomen in jouw eigen (pleeg)mama-zijn?
Ja, zeker. Mijn broer heeft het voorbije jaar al vaak gezegd dat ik ‘net ons mama ben geworden’. Ik kom zelf uit een groot gezin van 4 kinderen. Dat vergt nu eenmaal heel wat organisatie, en soms ben ik dan ook meer sergeant dan mama in huis. Maar ook de liefde en warmte van een gezin, en dat open willen stellen voor anderen, is iets wat ik van mijn mama heb meegekregen. Zij is in het verleden ook pleegmama geweest. Ook voor onze pleegdochter is deze situatie trouwens heel fijn. Haar biologische oma en opa zijn niet in beeld, dus door het fijne contact hier kunnen we dat gemis toch een beetje invullen. Van mijn oma heb ik geleerd dat hard werken loont, en dat het gezin anderzijds altijd op de eerste plaats moet komen. Oma en opa woonden al in bij mijn ouders toen wij als kinderen nog klein waren. Ze haalden ons op van school, en ’s avonds voor het slapen gaan gingen we altijd nog snel even een kusje geven. Dat ritueel hebben we - onbewust- terug in het leven geroepen, want ook nu gaan we ’s avonds nog even dag zeggen voor het slapengaan.

Maak je gebruik van mogelijkheden om jullie mantelzorgsituatie te ondersteunen?
We ontvangen maandelijks een mantelzorgpremie. Daarnaast kwam tot voor kort ook verpleging aan huis om oma te wassen. Nu mama er bij is komen wonen, hebben we dat stopgezet. Mama heeft een verleden als zorgkundige en heeft deze taak dus op zich genomen. Voorlopig hebben we geen nood aan verdere ondersteuning. We kunnen op mekaar terugvallen, dat is het voordeel van een groot gezin. Al is het soms wel fijn om te praten met andere gezinnen in een gelijkaardige situatie, gewoon al om te horen dat we niet knettergek zijn Zie je ruimte voor verbetering qua ondersteuning? Wat ik persoonlijk vreselijk vind, is het hele gedoe rond vergunningen, kangoeroewoningen, fiscale stelsels, … als je een 65+ er in huis neemt. Je kan een zorgwoning plaatsen, maar die moet terug afgebroken worden eens de persoon komt te overlijden of elders gaat wonen (vb. in een rusthuis). We spreken toch over een aanzienlijke investering, dus dan vind ik het jammer dat ze die afbraak opleggen. Afhankelijk van het statuut van het gebouw of de gebouwen, spreek je al dan niet een echte kangoeroewoning. In gewone bijgebouwen mag je in principe niet wonen, dus officieel ben je telkens op de regels aan het balanceren, terwijl je eigenlijk gewoon goed wil doen. Ook fiscaal is het echt een ingewikkeld kluwen. Het is voor de maatschappij beter als de zorg voor ouderen een stuk door de volgende generaties gedragen wordt. Vereenvoudiging is hier dus echt wel op z’n plaats.

Wat kan je andere mantelzorgers aanraden?
Praat alles goed door, alvorens je beslissingen maakt. Zeker ook met je partner. Je schoonfamilie in huis nemen is niet niets. Zorg dat iedereen zich bewust is van de voor-en nadelen, en zorg er ook voor dat je nog steeds allebei private ruimten hebt. Privacy is erg belangrijk, in eender welke gezinssamenstelling. Die privacy garandeert ook dat je wanneer nodig rust kan nemen. En zoek goed uit van welke hulp je gebruik kan maken. Er is vaak meer aanbod dan je zelf denkt. Het is ook belangrijk om te kunnen loslaten wanneer nodig. Met zo veel inwonenden als hier, is ons huis bijvoorbeeld nooit helemaal op orde en is er altijd wel iets dat nog moet gebeuren. Dat is helemaal ok.